Aprezo de 'Hajku'.

​

Verko-1. Someraj herboj. Basbalistoj ja ludas en malproksimo.

    Chi tiu 'haiku' estis verkita en 1898 kiam li estis 31-jaragha. La lawsezona vorto estas "somera herbo", kiu signifas someron. Shiki amis basbalon kaj verkis plurajn hajkojn pri ghi.

    Tiutempe, la malsano de Shiki progresis ghis tiam li havis malfacilajhojn piediri. Oni supozas, ke li komponis chi tiun 'haiku'-n dum li estis en la lito, memorante basbalan matchon, kiun li iam vidis.
 

Verko-2. Persimon-manghas. Sonorilo sonis che Hourjuu-jhi.

    Skribita en 1895 kiam Shiki estis 28-jaragha. La sezona vorto estas "persimono" ('kakio')  kaj temas pri awtuno. Chi tiu estas la plej konata 'haiku' de Shiki.
    Shiki faris chi verkon en la loko Nara survoje reen al Tokio de sia hejmurbo Macujama (Matsuyama), kie li restis por resanigho.

    La 'haiku' priskribas la scenon: "Unu awtunan tagon, dum li pawzis kaj manghis persimonojn en tevendejo en la loko Nara, li awdis la sonon de la sonorilo de la templo Hourjuu-jhi."

    La orangha koloro de la plej shatata persimono de Shiki, ghia dolcha gusto, kaj la sono de la sonorilo - chiuj chi tiuj sensoj de vido, gusto kaj awdo - estas vivece esprimitaj en unu 'haiku'.

​

--- alia komento ---

    Chi tiu 'haiku' estis verkita chirkaw 1895 post kiam Shiki revenis el Chinio, kie li estis milita korespondanto.

    Jen unu el la plej famaj verkoj de Shiki. Post reveno de Chinio al Japanio, lia stato plimalbonighis kaj li estis hospitaligita en la urbo Koube (Kobe).

   Post tio, la stato de Shiki provizore plibonighis, do li revenis al hejmloko Macujama kaj provizore loghis en la pensiono de NACUME Souseki (NATSUME  Soseki).

   Oni diras, ke li verkis chi tiun 'haiku'-n, kiam li haltis en la urbo Nara survoje reen al Tokio, char lia stato plibonighis.

    La signifo de chi tiu 'haiku' estas: "Revenante de vizito al la templo Hourjuu-jhi, mi haltis che teejo, manghis persimonon kaj ripozis mallongan tempon, kiam mi awdis la sonon de la sonoriloj de la templo Hourjuu-jhi kaj sentis, ke, aha, awtuno alvenis."

    Oni diras, ke Shiki tre shatis persimonojn, kaj kutime manghis kvin aw ses samtempe. Chi tiu 'haiku' estas enkondukita per la vortoj "Che la tevendejo en la templo Hourjuu-jhi."

    Pro tio, Shiki manghis persimonojn en tevendejo en la templo Hourjuu-jhi, kaj skribis, ke la sono de la sonoriloj donis al li profundan senton de awtuno. Tamen, oni diras, ke chi tiu 'haiku' estis verkita el la imago de Shiki.

    Tio estas char pluvis tiun tagon kaj ni ne povis promeni en la tereno de la templo.

Krome, konsiderante la staton de Shiki, oni kredas, ke li ne havis sufiche da fizika forto por viziti la templon Hourjuu-jhi, do la plej vershajna teorio estas, ke li fakte ne iris al la templo kaj poste verkis la 'haiku'-n.

​

Verko-3. Ree demandis, kiom falinta negho estas profunda.
    Chi tiu 'haiku' estis verkita en 1896, kiam li estis 29-jaragha. La lawsezona vorto estas 'neĝo', kiu signifas vintron. Shiki, kiu jam batalis kontraw malsano, awdis ke neghas ekstere. Li plurfoje demandis al la chirkawantoj kiom da negho akumulighis.

    Kvankam li ne povis levighi kaj vidi la neghon amasighi, en la menso de Shiki kushanta en la lito, la negho amasighis alte law lia imago.

​

Verko-4. Estas printempo. Iam ekzistas la urbo de kasteleto.

    Signifo: La kastelurbo Macujama, iam prospera urbo, nun estas pasinteca. Chi tiu 'haiku' esprimas nostalgion pri la pasinteco kaj profundajn sentojn pri la tempoj  shanghighantaj.

 

--- 3 'Hajku' de Siki lasta. ---

Verko-5-1. Kukurboj floras, igante min Budho kun dhtopita gorgho.

Verko-5-2. Muko sitela. Ne sufichas ech taso da kukurbakvo.

Verko-5-3. Ne povis preni ech antawhierawan akvon el lufo.

    Signifo: Jhus antaw ol li mortis, li provis trinki akvon el lufo por trankviligi la mukon en sia gorgho, sed estis tro malfrue (aw eble li jam ne povis preni iom), kaj chi tiu 'haiku' trankvile kaj humure priskribas lian bedawron kaj lian propran morton.

    Ghi esprimas la "neniecon" kaj "rezignighon" sentitajn che la fino de la vivo.

​